ብ ሙሉወርቂ ኪዳነ ማርያም ስቲቨን ፈየርማን-Steven Feierman-ምሁር ታሪኽን ኣንትሮፖሎጂን ኮይኑ ፕሮፌሰር እውን እዩ። ታሪኽ፣ ፖለቲካን ዓውዲ መበቆላዊ ሕክምና ኣፍሪካን ድማ ዝነጥፈሉ ዓውዲ እዩ። እዚ ኣሜሪካዊ ፕሮፌሰር ብ1990 ዓ.ም.ፈ “ምሁራት ሓረስቶት፣ ኣንትሮፖሎጅን ታሪኽን ኣብ ታንዛንያ –Peasant Intellectuals: Anthropology and History in Tanzania” ዝብል መፅሓፍ እውን ኣለዎ። ገሊኡ ፈጣሪ ዝሓዘነሉ “ምሁር” እየ ዝብል፣ ሓረስቶት ካብ ምድፋእ ድንኩልን…
ብ መምህር ሙሉወርቂ ኪዳነማርያም ኣብ እምነት ሰብ ክኣትው ኣይደልይን። ናይ ባዕለይ ጥራሕ እየ ክዛረብ። ኣተዓባብያና ማሕበረሰብ ዝውስኖን ዝተወሰኖን ኩሉ እዩ። ካብኡ ክንወጽእ ኣይንኽእልን። ናትና ነጻነት በቲ ዝተምሃርናዮ ኣቢልካ ምሕሳብ ወይ ዓጀውጀው ምባል እዩ ዝኸውን። ነጺግካን ካብኡ ወጺእኻ ምሕሳብን ኣይካኣልን። ብስሩዕን ብዘይስሩዕን እንመሃሮ ኩሉ እዩ ፍልጠት ዝበሃል። ካብቲ እንነብረሉ ዓለም ወጻኢ ፍልጠት ኣይብልናን። ዓለምና እቲ እንርእዮን…
ሓረስታይ በየነ ኣማቲ ነይሩ። እቲ ናብራ ሃገረ-ሰብን ባህሊ ዓዲ-ኣቦን ከምቲ ዘለዎ ንሓዋሩ ስለ ዘይነብርሲ ሓድጊ ነቐምጥ እናበለ ይምዕድ። ሰጊዑ፣ ኸተማነት፣ ዘበናይ ባዕድነት፣ ባህልና ካብ ስሩ ከይምሕዎ፣ ንጨና ታሪኽ እኳ “ከምዚ ነይሩና“ መበሊ ክርከብ ኢሉ ይጭነቕ ነበረ። ኣጎዛ፣ ማእሲ፣ መፅዓን፣ ማሕለኻ፣ ዕርፊ፣ ነዊት፣አርዑት፣ ምራን-ቆራቑሮ፣ ዱግሪ፣ ከርፈስ፣ ምራን-ስርዓት፣ ወልየ ጻሕሊ፣ ዝንግሪር፣ ማሕብኢት፣ ብይት፣ መራኻቢት፣ መኾምቢያ፣ መሶብ፣ ቕምጫና፣…
ደቂ ሃገረሰብ ብፍላይ ደቂ ፍርቁ ሰሜን ምዕራብ፣ ጎና ጎኒ ሕርሻን ትምህርትን ወርቂ ምሕፃብ ዘውትራዊ ተግባርና ነበረ። ብባህላዊ መንገዲ ወርቂ ኣሪና፣ ንሙሉእ ዓመት ዝኸውን ክፍሊት ናውቲ ትምህርቲ ንሽፍን ነይርና። ንዲቪዛ፣ ደፍተር፣ ቢሮ፣ እርሳስ ምስ መቕረፂኡ፣ መዝገበ ቃላት (ቀደም ”መፍትሕ” ትብሃል ስምይቲ ነይራ)፣ ጫማ፣ ሳሙና፣ መመዝገቢ፣ ፍሊፕስ ራድዮ፣ ወዘተ ዝኸውን ወፃኢ ንሽፍን። እዙይ ጥራሕ ግን ኣይኮነን፣ ንማሪያ…
